Het Laatste Oordeel (1526/27) door Lucas van Leyden

Tot aan de beeldenstorm in 1566 hing in de Pieterskerk, vlakbij de doopkapel een triptiek van de hand van de beroemde Leidse schilder Lucas van Leyden: het Laatste Oordeel. Het werk werd gemaakt in 1526/1527, ter herinnering aan Claes Dirksz van Swieten, houthandelaar en kerkmeester van de Pieterskerk. 

We zien scènes uit het Boek Openbaringen: aan de linkerzijde worden de gelukzaligen de hemel binnengeleid en rechts wacht de hel de verdoemden. Aan de buitenkant van de luiken zijn Sint Pieter en Sint Paulus afgebeeld, die beiden in hun brieven hebben verwezen naar de komst van het Laatste Oordeel. Het is opvallend, dat noch degenen die het werk hebben opgedragen, noch degenen ter wiens gedachtenis het is gemaakt, op het schilderij terugkeren. De opzet van Lucas van Leyden was revolutionair: zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde is de afbeelding over alle drie de panelen verdeeld.

Het meesterlijke drieluik is een van de belangrijkste werken uit de vroege Hollandse Renaissance. Het is altijd in Leids bezit gebleven, ondanks pogingen van Keizer Rudolph II van Habsburg om het te verwerven. Sinds 1872 is het tentoongesteld in het Stedelijk Museum De Lakenhal. De versie die u hier ziet is een reproductie.